Region
Film „Brutal znad Wisły. Biografia Hotelu Forum” będzie dostępny od 13 listopada 2026 na kanale MIK-u: youtube.com/@mikkrakow.
Wywołane Historie to program wspierający lokalne społeczności w zbieraniu, opowiadaniu i zachowywaniu ich historii.
Wsłuchujemy się w głos lokalnej społeczności: w pragnienie podzielenia się opowieściami, wspomnieniami, fotografiami, impresjami zasłyszanymi od rodziców i dziadków. Tak powstają archiwa społeczne – z oddolnej inicjatywy mieszkańców, z ich woli i potrzeby. Oni dostarczają opowieści, my wiedzę i narzędzia, wsparcie fachowe w zakresie zakładania i prowadzenia takiego archiwum.
Aby nie dać uciec złapanym historiom i nie pogubić przywołanych obrazów, utrwalamy je w formie wystaw, książek lub filmów. Inicjujemy działania mające na celu zachowanie pamięci o miejscach i ludziach ważnych dla danych społeczności. Współdziałamy z ekspertami i artystami, którzy wzmacniają naszą wspólną pracę. Współpracujemy z Centrum Archiwistyki Społecznej w zakresie szkoleń i warsztatów dotyczących digitalizowania zbiorów i tworzenia lokalnych archiwów społecznych. Razem ze Stowarzyszeniem Badawczo-Animacyjnym Flâneur w Warszawie rozwijamy również Otwarty Atlas dla zachowania powojennych mozaik, rzeźb i polichromii.
Wywołane Historie za każdym razem działają inaczej – dopasowujemy się do oczekiwań i pomysłów społeczności, która zaprosiła nas do współpracy. Niczego nie narzucamy, tylko wspieramy i podsuwamy rozwiązania.
Zapraszamy do kontaktu stowarzyszenia, instytucje kultury, placówki edukacyjne oraz osoby prywatne, by wspólnie wywoływać lokalne historie i przywracać je współczesnym odbiorcom.
kontakt: wywolane@mik.krakow.pl
PROJEKTY
2026 – obecnie | Kraków „Brutal znad Wisły. Biografia Hotelu Forum”
- Reportaż: Krakowski Hotel Forum, jeden ze „źle urodzonych” budynków późnego PRL-u. Jego losy obserwował cały kraj – hotel nad Wisłą miał być wyrazem wzrostu gospodarczego, symbolem nowoczesności i luksusu. Jednak miejsce i czas mu nie sprzyjały. Zaświecił na krótko, w szalonym okresie przemian ustrojowych. Powstawał 13 lat, a działał tylko o rok dłużej. O tym miejscu opowiadają w filmie historycy i architektki, ale także ludzie, którzy znali je od środka: pracownicy recepcji, restauracji hotelowej, klubu Szalony Smok… To oni wyznaczali standardy obsługi gościa w rodzącym się hotelarstwie na najwyższym poziomie. I widzieli rzeczy, które Krakowianie mogli sobie tylko wyobrażać…
Od 13 listopada film będzie dostępny w serwisie YouTube.
Scenariusz i reżyseria: Dominika Mietelska-Jarecka
Współpraca: Karolina Fidyk, Melania Tutak
Zdjęcia i montaż: Jeremi Dobrzański
Muzyka: Justyna Stasiowska
- Premiera: 12 listopada 2026 r., godz. 18.00, Kino Kijów.
- Pokaz filmu poprzedzi debata prowadzona przez Dorotę Leśniak-Rychlak (kwartalnik „Autoportret”, MIK). W dyskusji wezmą udział: Melania Tutak (Muzeum Krakowa, kuratorka wystawy „Hotel Forum” w Muzeum Podgórza), Dominika Mietelska-Jarecka (MIK, scenarzystka i reżyserka dokumentu), dr Michał Wiśniewski (Krakowski Szlak Modernizmu), Patrycja Jastrzębska (redaktorka serwisu społecznościowego „Tu było, tu stało”), Katarzyna Urbańska (Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków) oraz prof. dr hab. inż. arch. Krzysztof Ingarden (architekt, bratanek projektanta Hotelu Forum, Janusza Ingardena).
2026 – obecnie | Czorsztyn: „Osada Czorsztyn – historia powraca”
- Wydarzenie: Piknik Rodzinny z Latawcem (27 września 2026 r.) – spotkanie w Osadzie Czorsztyn połączone z ogłoszeniem wyników konkursu na najpiękniejszy latawiec. Szczegóły wkrótce.
Piknik z Latawcem, Osada czorsztyn, fot. D. Mietelska-Jarecka, MIK 2026
Piknik z Latawcem, Osada czorsztyn, fot. D. Mietelska-Jarecka, MIK 2026
Piknik z Latawcem, Osada czorsztyn, fot. D. Mietelska-Jarecka, MIK 2026
- Wystawa plenerowa: „Osada Czorsztyn – historia powraca” – plenerowa ekspozycja w Osadzie Czorsztyn, przedstawiająca historię powstania skansenu na półwyspie Stylchyn. Premiera wystawy: 27 września 2026 r.
Wystawa plenerowa, Osada czorsztyn, fot. K. Fidyk, MIK 2026
Wystawa plenerowa, Osada czorsztyn, fot. K. Fidyk, MIK 2026
Wystawa plenerowa, Osada czorsztyn, fot. K. Fidyk, MIK 2026
- Plany na przyszłość: kontynuacja współpracy z właścicielem obiektu (Osada 2.0 / IMS Budownictwo) przy działaniach dokumentacyjnych oraz projektach przywracających pamięć o dawnym Czorsztynie.
2024–2025 | Łysa Góra: „Ceramiczna rewolucja”
- Reportaż: Ceramiczna rewolucja – film dokumentalny przybliżający historię Spółdzielni „Kamionka” z Łysej Góry, będącej jednym z najważniejszych fenomenów polskiego designu PRL-u. Opowiada o sukcesie łysogórskiej ceramiki, przemianach w sztuce ludowej oraz unikalnych mozaikach tworzonych przez wybitnych artystów. Opowieści świadków historii i materiały archiwalne łączą się tu z bliskimi ujęciami ceramicznych detali. Dokument stanowi hołd dla tego dziedzictwa oraz głos w walce o jego ocalenie od zapomnienia.
Czas trwania: 63 min
Scenariusz i reżyseria: Dominika Mietelska-Jarecka
Współpraca: Karolina Fidyk
Zdjęcia i montaż: Jeremi Dobrzański
Muzyka: Justyna Stasiowska
- Pokazy: w 2025 r. odbyło się blisko 40 pokazów filmu w całej Polsce (m.in. w Szczecinie, Warszawie, Łodzi, Tarnowie, Brzesku czy Muszynie), w których wzięło udział niemal 2000 osób. Większości pokazów towarzyszyły spotkania z twórczyniami filmu oraz dyskusje o ochronie i przyszłości dekoracji ceramicznych w Polsce.
- Media społecznościowe: @ceramika_lysagora – profil na Instagramie poświęcony ceramice architektonicznej i łysogórskim mozaikom.
2022–2023 | Jaszczurowa: „Cztery kilometry historii”
- Cykl warsztatów: sześciomiesięczny projekt edukacyjny dla uczniów Szkoły Podstawowej w Jaszczurowej. W ramach zajęć prowadzonych przez Joannę Mikulską (odkrywanie lokalnej historii) oraz Tomasza Kaczora (warsztaty fotograficzne) uczniowie zrealizowali wywiady z mieszkańcami oraz wykonali dokumentację fotograficzną wraz z portretami rozmówców.
- Wystawa plenerowa: na podstawie materiałów na podstawie materiałów zgromadzonych przez młodzież została stworzona ekspozycja plenerowa „Cztery kilometry historii”, prezentowana przez kilka miesięcy na terenie Jaszczurowej.
2021–2022 | Kraków (Pałac pod Baranami): „Rogate noce, skrzydlate dni. Opowieści z Krakowskiego Domu Kultury Pod Baranami”
- Kwerenda: w ramach prac badawczych dokumentujących fenomen Krakowskiego Domu Kultury przeprowadzono 40 wywiadów z pracownikami i artystami związanymi z tą instytucją oraz zgromadzono kilkuset materiałów prasowych i dokumentów archiwalnych.
- Książka: Rogate noce, skrzydlate dni. Opowieści z Krakowskiego Domu Kultury Pod Baranami to publikacja stanowiąca zbiór opowieści o Krakowskim Domu Kultury (KDK) – jednym z najważniejszych ośrodków kulturalnych powojennej Polski Południowej, działającym w Pałacu Pod Baranami do 1989 roku. Siedziba KDK mieściła w sobie m.in. Piwnicę pod Baranami, sekcje fotograficzne, teatralne i etnograficzne, dwa kina oraz całotygodniową czytelnię. Książka powstała z myślą o przywróceniu pamięci o instytucji, która współtworzyła tożsamość kulturalną Krakowa.
Autorzy: Dominika Mietelska-Jarecka, Joanna Nowostawska-Gyalókay, Małgorzata Hordyniec, Sebastian Wacięga
Wydawca: Małopolski Instytut Kultury w Krakowie
Miejsce i rok wydania: Kraków 2022
Książka dostępna w sprzedaży: mik.krakow.pl/products/rogate-noce-skrzydlate-dni
2019 | Kacwin: „Przystanek Kacwin”
- Cykl spotkań: spotkania z mieszkańcami zorganizowane w ramach pilotażowej odsłony projektu. Zaprezentowano na nich opowieści o lokalnym dziedzictwie, skupione wokół kilkudziesięciu fotografii z lat 90. XX wieku, na których uwieczniono mieszkańców miejscowości.
- Wystawa plenerowa: „Przystanek Kacwin” – ekspozycja archiwalnych kadrów Adama Gryczyńskiego, znanego nowohuckiego fotografika i pedagoga. Zrobione przez niego zdjęcia ukazują wieś, jej krajobraz, architekturę oraz mieszkańców z czasów, gdy turystyka na Spiszu dopiero raczkowała. Zaprezentowany cykl to efekt swobodnych wędrówek autora, który z czasem zyskał wyjątkową wartość historyczną.
www.slideshare.net/slideshow/embed_code/key/ms8WZFXQMk044m
www.slideshare.net/slideshow/wie-kacwin-na-spiszu-przystanek-kacwin-wystawa/158832002
2020–2021 | „Dni NiePowszednie”
- Zbiórka relacji: projekt realizowany od kwietnia 2020 roku, mający na celu dokumentację codzienności z początków pandemii COVID-19. Spośród nadesłanych przez uczestników zdjęć i osobistych tekstów wypracowano wspólną narrację ukazującą nastroje tego okresu.
- Filmy animowane: na podstawie zebranych materiałów powstały trzy krótkie animacje poklatkowe, które utrwaliły kameralne, intymne relacje i ocaliły je od zapomnienia.
