Instrukcja inspirowana spotkaniem pn. Wystawa, które poprowadziła Kaśka Maniak*.

Pracując w środowisku wiejskim mamy do czynienia z rozmaitymi przestrzeniami: ośrodkiem kultury, świetlicą, szkołą, ale też stodołą, łąką, sadem itp. Czy zastanawialiście się kiedyś nad tym, żeby zrealizować w którejś z tych przestrzeni niecodzienną wystawę zaprojektowaną w całości przez dzieci?

Przedstawiamy 2 KROKI projektowania nieoczywistej wystawy przez zabawę.

 

1 KROK, czyli O CZYM i JAK?

  1. Skompletujcie trzy przedmioty – im bardziej będą się od siebie różniły, tym lepiej. W naszym przypadku była to książka ogrodnicza, stare ślubne zdjęcie z polaroida oraz tabliczka sklepowa.
  2. Następnie podzielcie uczestników spotkania (dzieci) na trzy grupy.
  3. Każda grupa wybiera jeden z trzech przedmiotów i rozpoczynamy pracę nad jego wystawą.
  4. Zadaniem grupy pierwszej jest opis wybranego przedmiotu: inwentarzowy (czyli co, faktura, kształt, parametry itp.), w formie kalamburu albo zagadki oraz propozycja opisu za pomocą zmysłu smaku/słuchu/węchu.
  5. Zadaniem grupy drugiej jest wymyślnie, co dalej… czyli co mogłoby się wydarzyć po tym, jak zorganizujemy wystawę danego przedmiotu. Może warsztaty tworzenia książek dotyczących naszych własnych zainteresowań? (Przedmiot: książka ogrodnicza.)
  6. Zadaniem grupy trzeciej jest zaproponowanie metod i działań, które zaangażują społeczność lokalną do przyjścia na wystawę – wyjaśnij dzieciom, co to znaczy „społeczność lokalna” (krewni, znajomi, sąsiedzi itd.).
  7. Kiedy wszystkie trzy grupy skończą pracę, wymieszajcie uczestników tak, by każdy trafił do grupy zajmującej się innym zadaniem niż ta, w której wcześniej pracował.
  8. Grupy wybierają kolejny przedmiot i rozpoczynają pracę nad jego wystawą.
  9. Powtarzamy punkty 4-8 aż do wyczerpania przedmiotów.
  10. Następnie wybierzcie kuratorów każdej wystawy, którzy zaprezentują uczestnikom to, co udało się wymyślić w trakcie wspólnej pracy. Wybierzcie tę z propozycji, która zainspiruje Was najbardziej i zrealizujcie ją w Waszej lokalnej przestrzeni…

2 KROK, czyli GDZIE i JAK?

  1. Ustalcie przestrzeń wystawy. Im bardziej nieoczywista, tym lepiej! Dzięki temu możemy zaskoczyć mieszkańców naszej społeczności i sprawić, że z większym zainteresowaniem przyjdą na naszą wystawę. Może pusta stodoła naszej sąsiadki? Koniecznie zapytajcie o zgodę!
  2. Zaprojektujcie zaproszenia – najlepiej jeśli zaproszenia będą imienne dla każdej rodziny zamieszkującej naszą wieś. Następnie wytypujemy grupę posłańców, która zaniesie zaproszenia do gości.
  3. Zastanówcie się, jak w danej przestrzeni rozmieścicie elementy Waszej wystawy. Może przewiesicie sznur przez szerokość stodoły i na nim powiesicie projekty nietypowych ptaków? Może porozmieszczacie rzeźby trollów w rozmaitych zakamarkach przestrzeni lokalnej i zaprosicie gości do nietypowych podchodów? Wasza wystawa stanie się nie tylko mobilna, ale będzie również pretekstem do aktywnego spędzenia czasu. A jeśli Wasza wystawa jest wystawą-działaniem i jej eksponaty mają powstać poprzez szereg działań, do których zaprosicie gości? Ustawcie wówczas stanowiska pracy i zaprojektujcie je tak, żeby były dla wszystkich możliwie wygodne (przydadzą się krzesła dla starszych osób!). (Trolle oraz ptaki to jedynie przykład elementów wystawy.)
  4. Nie zapomnijcie określić swoich ról w trakcie wystawy. Możecie być kuratorami, kustoszami, ale też dziennikarzami, którzy przeprowadzą wywiady z gośćmi wystawy czy tajemniczymi prowokatorami, którzy po cichu zachęcą gości do aktywnych interwencji w dzieła prezentowane na wystawie.

* Kaśka Maniak – absolwentka i doktorantka Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego (zajmuje się tematyką dziedzictwa kulturowego, formami jego ochrony i interpretacji, bada sposoby prezentacji zasobów dziedzictwa w instytucjach muzealnych); autorka opracowań z zakresu funkcjonowania instytucji sektora GLAM, koordynatorka projektów artystycznych, współdziałała z organizacjami pozarządowymi (Fundacja No Local, Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, Fundacja NADwyraz), zdobyła również doświadczenie w pracy w ramach instytucji (MOCAK Muzeum Sztuki w Krakowie); uczestniczka projektów badawczych poświęconych dziedzictwu niematerialnemu tj. „Nowa Huta. Czas zatrzymany. Ocalić od zapomnienia”, „Szlak Tradycyjnego Rzemiosła”, „Fotokulturalna mapa Polski”; fotografka (publikacje m.in. w Frankie Magazine, Baiser Mag, Nope Fun, F-Stop Magazine).

Opracowanie: Wera Idzikowska

fot. Wera Idzikowska

fot. Wera Idzikowska

fot. Wera Idzikowska