14 kwietnia 2011 r. o godzinie 18.00 w Bibliotece Sztuki MIK odbyło się kolejne spotkanie pod patronatem Projektu Miejskiego, poświęcone tym razem osiedlom grodzonym: „Zamknięte osiedla – otwarte pytania”.

Prelegentem był dr Jacek Gądecki, autor publikacji Za murami. Osiedla grodzone w Polsce – analiza dyskursu, wydanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego w 2009 r. Spotkanie poprowadziła Anna Miodyńska.

Jacek Gądecki opowiadał o tym, jak od 1994 roku, wraz z pojawieniem się w Polsce pierwszego grodzonego osiedla (sprowadzonego prosto z USA – kolebki tego typu zabudowań), rozpoczęła się w naszym kraju nowa era, era mieszkaniowej globalizacji i amerykanizacji. Od tego czasu w każdym mieście można znaleźć zamknięte osiedla, których mieszkańcy co rano dumnie otwierają ich bramy, by wyruszyć do pracy. Jako socjologa, prelegenta najbardziej interesował aspekt ludzki tego zjawiska, czyli odpowiedź na pytanie, dlaczego ci ludzie chcą mieszkać w zamknięciu. Lęk, potrzeba ochrony domu i prywatności, które są wpisane we współczesne życie? Gość Biblioteki Sztuki zwrócił uwagę na przejawy kultury kontroli i prywatyzację bezpieczeństwa. Jak się okazało, dla mieszkańców ważne są też kwestie ładu estetycznego, których nie zapewniają im ogromne, betonowe osiedla. Przeprowadzka do zamkniętych osiedli ciągle oznacza również dla ludzi podniesienie ich statusu, pomaga im zaspokoić potrzebę prestiżu i luksusu. Czynnikiem istotnym jest też po prostu wygoda: klient dostaje dopracowany, gotowy produkt. Na spotkaniu rozmawiano o kwestiach uniwersalności, ale i partykularyzmu osiedli grodzonych, które, choć powszechne, mają lokalną specyfikę i pretendują do bycia unikalnymi. Są więc wyjątkowe, ale równocześnie podlegają ścisłej standaryzacji. To właśnie było jednym z ważniejszych wymienionych paradoksów. Po wykładzie wywiązała się dyskusja z prelegentem, który chętnie zmagał się z pytaniami i uwagami bardzo zaangażowanych słuchaczy.

Kasia Michałowska